Ko'rish
ENDI MAKTABDA SHAXMAT DARSI O'TILADI

Manbalarda keltirilishicha, Abulfath Ahmad ibn Sijziy o‘zining «Shatranj» kitobida 819-yil Xurosonda o‘tkazilgan birinchi shaxmat musobaqasi va unda g‘olib chiqqan Markaziy osiyolik mashhur shatranjchi Abu Bakr as-Suliy haqida yozib qoldirgan. As-Suliy ko‘plab shaxmat voqealariga qahramon bo‘lib kirgan, shatranj ishqibozlariga ustozlik qilgan ekan. Abu Rayhon Beruniyning «Hindiston», Alisher Navoiyning «Majolis un nafois», «Lison ut tayr», Zahiriddin Muhammad Boburning «Boburnoma» va boshqalarning tarixiy asarlarida shaxmatga oid qimmatli ma’lumotlar keltirilganligi ushbu sport turi qadimdan O‘zbekistonda taraqqiy etganligidan darak beradi. Esimda, bolaligim o‘tgan poytaxtimizning Olmazor tumanidagi «Nozimaxonim 5-tor ko‘chasi»da ko‘plab shaxmat havaskorlari yillar davomida ko‘chamizga fayz bag‘ishlab, bo‘sh vaqtlarida dona surishardi. Ozod Sharafiddinov, Erkin Vohidov, Omonulla Madayev, Yormat Tojiyev kabi yetuk adabiyotshunos, shoir va tilshunos olimlar ham shaxmat bilan muntazam shug‘ullanganliklari ma’lum. Anatoliy Karpov, Georgiy A’zamov, Aleksey Barsov, Saidali Yo‘ldoshev, Sergey Zagrebelniy, Marat Jumayev kabi shaxmat ustalarining nomini o‘sha paytlarda eshitganmiz. Hozir ham mamlakatimizda bu sport turiga bo‘lgan qiziqish aslo susaygani yo‘q. Rustam Qosimjonov Osiyoda birinchi, jahonning esa 17-chempioni deb tan olindi. Yoshlarimiz o‘rtasida ham ko‘plab jahon va Osiyo chempionlari yetishib chiqmoqda. Nodirbek Abdusattorov, Nodirbek Yoqubboyev, Javohir va Islombek Sindorov, Shamsiddin Vohidov, Saidakbar Saidvaliyev kabi yosh shaxmat yulduzlari ularga bildirilayotgan ishonchni oqlash uchun astoydil harakat qilishmoqda. Ular tomonidan qo‘lga kiritilayotgan muvaffaqiyatlar barchamizga faxr-iftixor bag‘ishlaydi. Tajriba asosida shaxmat darslari o‘tiladigan maktablar orasida poytaxtimizning Shayxontohur tumanidagi 157-umumta’lim maktabi ham bor. Chunki bu ta’lim muassasasida o‘quvchilarning shaxmatga bo‘lgan qiziqishi yuqori. Murabbiy Maqsuda Qayumovaning bu sport turi rivoji bo‘yicha olib borayotgan ishlari tahlil qilinib, darslar tashkil etilishi bo‘yicha tavsiyanomalar berildi. – Maktabimiz shaxmat darslari o‘tiladigan ta’lim maskani sifatida tanlab olingani quvonchli voqea bo‘ldi, – deydi maktab rahbari Muhayyo Boymatova. – O‘quvchilarimning aksariyati shaxmatni sevib o‘ynaydi. 5-«A» sinfidan Sohib Toirov hamda Abduqodir Abduqodirov, 8-«B» sinfidan Saidahmad Zokirov, Saidkamol Komilov kabi o‘quvchilar tuman musobaqalarida g‘olib bo‘lib kelishmoqda. Prezidentimiz qaroriga ko‘ra, yangi o‘quv yilidan boshlab 1-sinfdan 11-sinfgacha bo‘lgan sinflarda haftasiga bir soatdan darslar o‘tilishi ko‘zda tutilmoqda. Buning uchun esa shaxmat doskalari o‘rnatilgan alohida sinf xonalari tashkil qilinadi. – Maktabimizda shaxmat darslari tashkil etilganini eshitib, do‘stlarim bilan juda quvondik. Bu e’tibor ushbu sport turiga bo‘lgan qiziqishimni yanada orttiradi, – deydi Saidkamol. – Avvallari to‘garakda qolib shug‘ullangan bo‘lsam, endi shaxmat haqidagi nazariy bilimlarimni ham oshirishga harakat qilaman. Yangi o‘quv yili arafasida qabul qilingan ushbu qaror kelajakda o‘zbekistonlik yoshlar orasidan ko‘plab jahon va Olimpiya o‘yinlari chempionlari yetishib chiqishiga zamin yaratishi, shubhasiz.

Nodira NAZAROVA

2018-yil 8-oktabr 41-son

MUTOLAADAN CHARCHAMAYMAN

Joriy yil bog‘cha yoshidagi bolalarning xorijiy tillarni tez va oson o‘rganishlari uchun innovatsion loyiha ustida ish olib bordim. Ushbu loyiham bilan O‘zbekiston Xotin-qizlar qo‘mitasi tomonidan o‘tkazilgan «O‘zbekiston ixtirochi ayollarining 100 ta eng yaxshi innovatsion loyihasi» Respublika tanlovida muvaffaqiyatli ishtirok etdim.

2018-yil 24-sentabr

BERUNIY ZIKRIDAGI ALLOMA

Dunyoning buyuk olimi, qomusiy bilim sohibi, deb e’tirof etilgan bobokalonimiz Abu Rayhon Beruniy o‘zidan oldin o‘tgan bashariyat ulamolarining hayot yo‘li, ijodiy merosiga alohida mehr va qiziqish bilan qaragan.

Ko'rish
Tong yulduzi 26-son 2018-yil 25-iyun

Prezidentimiz tashabbusi bilan shu yilning 19–23-iyun kunlari
Samarqand shahrida ilk marotaba umumta’lim maktablarining
10–11-sinf o‘quvchilari o‘rtasida fzika va astronomiya fanlaridan
Mirzo Ulug‘bek nomidagi xalqaro olimpiada bo‘lib o‘tdi.

Ko'rish
Tong yulduzi 27-son 2018-yil 2-iyul

Quchoq ochar bizga oromgoh,
Kitob, sport bo‘ladi hamroh

Nigoh
HOKIM YOSHLAR BILAN UCHRASHDI

Har gal viloyatimiz hokimi bilan uchrashuvga
katta ishtiyoq, yangi takliflar bilan boramiz.
Ushbu tadbirda yoshlar bilan bog‘liq masalalarni hal etish, iqtidorli tengdoshlarimizni
rag‘batlantirish va ba’zilarini ogohlantirish
an’anaga aylangan.

Toshkent viloyati, Bekobod shahrida o‘tkazilgan uchrashuvda viloyatimiz nomiga sharaf keltirgan «Mard o‘g‘lon» davlat mukofoti sovrindorlarini Toshkent viloyati hokimi G‘ulomjon Ibragimov yana bir bor qutlab, ularga o‘z sovg‘alarini topshirdi. Shundan so‘ng, o‘quvchi-yoshlar tomonidan turli takliflar o‘rtaga tashlandi. Ayniqsa, Olmaliq shahridagi maxsus maktab-internati o‘quvchilarining iltimosi ko‘pchilikning e’tiborini tortdi. Opa-ukalarning takliflari esa shundan iborat bo‘ldi: – Biz eshitish va gapirishni bilmaymiz, ammo ko‘zlarimiz orqali atrof-muhitni his etamiz. Shunday ekan, «Bolajon» telekanalida ko‘rsatilayotgan ko‘rsatuv va multflmlarning ayrimlarini tarjima qilib, ekranning bir chekkasida bizning tilimizda namoyish etilishini istardik. Bu butun maktabimiz o‘quvchilarining iltimosidir. Qizaloqning taklif o‘rinli ekanini ta’kidlagan viloyat hokimi masalani ijobiy hal qilishga va’da berdi. Shundan keyin Angren shahridagi 27-umumta’lim maktabi o‘quvchisi, yosh ijodkor do‘stimiz Otabek Bakirov ham o‘z taklifni bildirdi. Unga ko‘ra, endilikda viloyatlik yosh qalamkashlarning ijod namunalari saralanib, to‘plam holida nashr etilishi rejalashtirildi. Ajoyib uchrashuv va muloqotdan so‘ng biz yoshlar ham hokim buvaga faqat yaxshi o‘qib, izlanishdan tolmaslikka so‘z berdik.

Mardona ZOKIROVA,
Respublika Yosh ijodkorlar
Kengashi a’zosi

 


 

..O‘SHANDA 7-SINFDA O‘QIRDIK

Maktabda «Eng to‘polonchi sinf» deb nom chiqargan guruhimizga
rahbar bo‘lmagan o‘qituvchi deyarli qolmagandi. Matematika
o‘qituvchisi Tojivoy aka bizgacha ko‘p shogirdlar chiqargan, har yili
ularning o‘quvchilari eng a’lochi sinflar safda bo‘lardi. Bir kuni «Endi
matematika fanidan bizga Tojivoy ustoz kiradigan bo‘libdilar», degan
xabarni eshitdik. Hammamiz darsga puxta tayyorgarlik ko‘rdik. Chunki
ustozning jahlidan hamma qo‘rqardi. Xullas, qo‘ng‘iroq chalinib, eshik
oldida ustoz ko‘rindi. Biz bilan salomlashgach, «O‘zi 9-sinfga rahbarlik
qilaman, lekin direktorimiz sizlarni ham menga biriktirib qo‘ydi.
Endi gap bunday: hamma darsga yuz foiz qatnaydi, dars qoldirgan,
o‘zlashtirmagan, formada kelmagan o‘quvchi bo‘lmasligi kerak», dedi.

Tenglama-yu teoremalar... bu amallarni yechishda deyarli hammamiz «oqsardik». Ammo Tojivoy ustoz matematikadan dars bera boshlagach, bu amallarni tez va oson yechadigan bo‘ldik. Oradan bir necha hafta o‘tgach, sinfmiz yaxshi tomonga o‘zgara boshladi. Bir kuni ustoz darsdan so‘ng sinf majlisi bo‘lishini aytdi. Mashg‘ulot tugagach, barcha sinfga yig‘ildi. Birgina Baxtiyor ikkinchi soatdan ketib qolgandi. Sinf sardori Anvar Baxtiyorning sababsiz ketib qolganini aytganida, ustoz: «Mendan ruxsat olib ketdi, uning onasi og‘ir betob ekan, shu paytgacha bilmasmidingiz?» dedi. Shuncha yil bir sinfda o‘qisak-da, uning nega ko‘p dars qoldirishi bilan umuman qiziqmaganimiz uchun tanbeh eshitdik. – Anvar, bugundan boshlab senga Sherali yordamchi bo‘ladi, – dedi ustoz. Hammamiz alangjalang bo‘lib yon-atrofga qaradik. Axir bizning sinfda Sherali ismli o‘quvchi yo‘q-ku... – Sherali degan o‘quvchini qidiryapsizlarmi? Bu mana, birinchi partada o‘tiribdi. 7-sinfgacha hammamiz Sho‘rali deb chaqiradigan bolaning ismi asli Sherali ekanligini o‘shanda bilgandik. – Sizlar «jinni» deb laqab qo‘yib olgan bu bola, aslida kechagi nazorat ishidan «besh» baho oldi... Uning xotirasi juda kuchli. Bir sinfda shuncha yil o‘qib, bir-birlaringga bee’tibor bo‘lganingizdan juda xafaman. Loqayd, beparvo bo‘lmanglar, har biringiz o‘rtog‘ingiz uchun javobgar bo‘linglar, mas’uliyatni his qilinglar... Ahil bo‘linglar! Ana shunda maktabdagi eng yaxshi sinfga aylanasizlar. O‘sha paytlarda maktabdagi eng faol sinf uchun ko‘chma bayroq berilardi. Bu bayroqni qo‘lga kiritish uchun har bir o‘quvchi jon-jahdi bilan tirishar, «Eng yaxshi sinf» bo‘lish uchun harakat qilardi. Bu haqda esa biz o‘ylab ham ko‘rmagan ekanmiz. – Yana bir gap: ertaga maktabga matematikadan tekshiruvchi keladi. Shu bois, uyga vazifani yaxshilab o‘zlashtirib kelinglar... Tekshiruvchining oldida uyalib qolmaslik uchun hammamiz tenglamalarni oldindan bo‘lishib oldik. Ertasi kuni uchinchi soatda tekshiruvchi darsga kirdi. Hammamiz darsga tayyor edik. Birdan ustozimiz barchamizni hayron qoldirib, Sheralini doskaga chiqardi. – Qani, shu paytgacha o‘tgan mavzularimizni birma-bir sanab ber-chi... Damimiz ichimizga tushib ketdi. Chunki u bizni uyaltirib qo‘yishi mumkin edi. Shu payt hammamizni hayratga solib, u deyarli yarim chorakda o‘tgan mavzularimizni birma-bir sanay ketdi. Xullas, o‘sha yili o‘quv yilining oxirigacha ko‘chma bayroq bizniki bo‘ldi. Sinfmiz hamma havas qiladigan eng namunali, eng a’lochi sinfga aylandi. Maktabda o‘tkaziladigan sport musobaqasi-yu olimpiadalarda faxrli o‘rinlarni oldik. Bunda Tojivoy ustozning mehnatlari beqiyos edi. Maktabni bitirgach, hammamiz har yoqqa tarqab ketdik. O‘n yillik bitiruv kechasiga yig‘ilganimizda, Tojivoy ustozning og‘ir betobligini eshitib, darhol uylariga otlandik. Bizni ko‘rgan ustoz o‘rinlaridan biroz qo‘zg‘aldi: – Sizlardan juda xursandman. Nafaqaga chiqqan bo‘lsam ham, «sizning o‘quvchilaringiz»... deb ko‘p maqtashadi. Ayniqsa, televizorda ko‘rib, juda faxrlandim, – dedi ustoz meni ko‘rsatib. – Mana, ko‘rdinglarmi, ahillikda gap ko‘p... – Hammamiz sizdan minnatdormiz, – dedi Anvar ustozga. – Sizning saboqlaringiz mana shuncha yil o‘tib ham asqotyapti...

Ozoda TURSUNBOYEVA
 


 

SIZGA TA’ZIM, AZIZ MUALLIM!

Shoirga dedilar:
– Siz – baxtli inson,
El-yurt ardoqlaydi, hamma taniydi.
Shoir javob berdi:
– Menda bir armon,
Muallim desalar meni, qaniydi.

Sevimli shoirimiz Abdulla Oripov qalamiga mansub bo‘lgan ushbu she’rdagi «Menda bir armon» bugun har bir insonning ko‘nglidan o‘tayotgan bo‘lsa, ajabmas. Davlatimiz rahbari tomonidan xalq ta’limi sohasiga qaratilayotgan ulkan e’tibor nafaqat ustozlarni, balki har bir kasb egasini ruhlantirmoqda. Tan olib aytishimiz kerakki, keyingi yillarda bizga ta’lim-tarbiya bergan, beminnat, kamtar muallimlarimizga bo‘lgan e’tibor ancha susaydi. Natija esa bugun ayon. 6-sinfda o‘qir edik. O‘shanda maktab bo‘yicha «mish-mish» tarqaldi. Emishki, sinfmizga «komissiya» kelarmish. Biz esa «komissiya»dan qo‘rqmas edik, aksincha, faxrlanardik. Chunki barchamiz a’lo baholarga o‘qir edik. Ammo biz o‘ylagandek bo‘lib chiqmadi. Ma’lum bo‘lishicha, bir sinfdoshimizning mansabdor otasi matematika o‘qituvchimiz Abdulla akani bilimsizlikda ayblab, maktabimizga «komissiya» jo‘natgan ekan. Tekshiruvchilar shunchalar ko‘p ediki, partalar tashqariga chiqarilib, o‘rniga «komissiya» a’zolari uchun alohida stol-stullar qo‘yildi. Biz esa ikki kishilik partalarda uch, to‘rt kishi bo‘lib o‘tirishga majbur bo‘ldik. Bizni imtihon qilishdi. Savol-javoblardan so‘ng «komissiya» daftarlarimizni Madina RAHIMJONOVA, Farg‘ona viloyati, Rishton tumanidagi 19-umumta’lim maktabining 3-«V» sinf o‘quvchisi. Ruxshona SIROJIDDINOVA, Toshkent viloyati, Bekobod tumanidagi 44-umumta’lim maktabining 6-sinf o‘quvchisi. Sadoqat JALOLOVA, Navoiy viloyati, Zarafshon shahridagi 2-umumta’lim maktabining 10-sinf o‘quvchisi. Maftuna NOSIROVA, Farg‘ona viloyati, Beshariq tumanidagi 21-umumta’lim maktabining 9-sinf o‘quvchisi. TANLOV G‘OLIBLARI ANIQLANDI Shahlobonu YO‘LDOSHEVA, Farg‘ona viloyati, Rishton tumanidagi 19-umumta’lim maktabining 10-sinf o‘quvchisi. birma-bir yig‘ib oldi. Tekshiruv natijalari ma’lum bo‘lgunga qadar bizga boshqa o‘qituvchi biriktirildi. Keyinchalik bilsak, otasi ustozimizga e’tiroz bildirgan sinfdoshim doskadagi tenglamani noto‘g‘ri ko‘chirgan ekan. Bu orada biz ham 6-sinfni tamomladik. 7-sinfda matematika darsimizga kirib kelgan o‘zimizning ustozimizni ko‘rib, quvonib ketdik va hammamiz ularni mahkam quchoqlab oldik. Ko‘z yoshlarimizni yashirolmadik. Muallimimiz ham beixtiyor yig‘lab yubordilar. O‘shanda birinchi marta erkak kishining yig‘laganini ko‘rgan edim. Oradan ancha yillar o‘tgan bo‘lsa-da, bu voqea menga sira tinchlik bermaydi. O‘sha vaqtdagi ustoz kayfyati, uning namlangan ko‘z yoshi go‘yo kino lentasidek xayolimdan o‘taveradi.

Bugun yurtimizda sohaga oid qabul qilinayotgan ko‘plab qaror va farmonlar menga taskin beradi. Chunki unda aziz o‘qituvchilarning jamiyatdagi nufuzini oshirishga oid qator vazifalar belgilangan. Bu esa mehridaryo, jonkuyar ustozlarimizning qadrini ham, qaddini ham yuksaltirdi, ustoz degan kasbning naqadar ulug‘ligini, jozibadorligini oshirdi. Bayramingiz muborak bo‘lsin, hurmatli ustoz va murabbiylar!

Feruza SOYIBJON qizi
 


 

MAKTAB MENGA QUCHOG‘IN OCHDI

Bolaligim kechgan qadrdon bilim dargohiga keldim. Menga ustoz Ibrohim Safarov peshvoz chiqdi. Oppoq kabutarlar kabi tizilib turgan o‘quvchilarning chaqnab turgan ko‘zlariga tikilib zavqlandim.

Xayolimda ularga yaqinlashsam, go‘yo ko‘kka pirillab uchib ketadigandek tuyuldi. Maktab menga quchog‘in ochdi. Ko‘z oldimda bundan 38 yil oldingi hayot jonlandi. O‘quvchilik yillarimni esladim... Elda ustoz otangdek ulug‘ yoki otangdan ulug‘ kabi maqollar yuradi. Maqol ikkala holatda o‘rinli aytilgan. Ustozlarning goho otadek, goho undan-da ulug‘ligi hayotda o‘z ifodasini topgan. Otamiz bizni tug‘ilgan kunimizdan boshlab tarbiyalagan bo‘lsa, ustozlarimiz ularning davomchilaridir. Shu o‘rinda ba’zi bir ustozlar shogirdlarning tarbiyasini otaning tarbiyasi darajasidan-da yuqoriga ko‘tara olganiga ham guvoh bo‘lganmiz. Ustozim Ibrohim Safarov bugun 74 yoshni qarshilagan bo‘lsa-da, hali tetik. Ko‘ngil bog‘ida ulg‘aygan shogirdlariga mehr ulashishdan charchamay yuribdi. Chorak asrdan ortiq vaqt davomida maktabda rahbarlik qilib kelayotgan ustozning shijoatiga ko‘z tegmasin, deyman. Surxondaryo viloyati, Sariosiyo tumanidagi 45-umumta’lim maktabi o‘quvchilari bilan bo‘lgan uchrashuv ko‘nglimizni tog‘dek ko‘tardi. Shoir kelarkan, deya non va tuz bilan bizga peshvoz chiqqan o‘quvchilarning hayajoni ichiga sig‘masdi. Bir g‘azalimda yozganimdek: Ochilgan qip-qizil gullar meni hayron-u lol qildi, Ilm dargohida ustoz hisobsiz gulnihol qildi... Ustozimiz Ibrohim Safarovning maktab hovlisida ochilgan qip-qizil gullari qancha kishilarni lol qilgani mubolag‘a emas. Bu gulzordan muhabbat darsini olgan yigit-qizlar, Vatan tuproqlarin gullarga burkashni xayol qildi. Gulzor o‘quvchilarga yurt tuprog‘ini gul-u gulzorga aylantirish darsini beradi. Ha, chindan ham bu dargohdan yurt koriga yaraydigan qancha ulug‘ insonlar yetishib chiqqan. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisi, xalq shoiri Sirojiddin Sayyidga adabiyotdan dars bergan ustozimiz Ibrohim aka davralarda faxr-iftixor bilan so‘zlashni kanda qilmaydi. Umr oqar daryo yanglig‘ tez o‘tib ketar ekan. Bizning bolalikdan bugungi kungacha bosib o‘tgan hayot yo‘limizning poyoni ko‘rinmaydi. Mamlakatimiz rahbarining ta’lim sohasiga qaratayotgan yuksak e’tibori zamirida yurtning kelajagi bo‘lgan yoshlarning qo‘liga qog‘oz va qalam tutqazgan ustozlarning yoshlarimizni nurafshon yo‘llarga to‘g‘ri boshlashi ko‘zda tutilgan. Tadbirda ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi Furqat Saidov, rus tili o‘qituvchisi Gulbahor Qurbonova, kutubxonachi Gulandom Karimova, maktab Yoshlar ittifoqi yetakchisi Dilnoza Kassirova hamda 43-umumta’lim maktabi direktori Navro‘z Nodirovlar o‘z tashkilotchiligini namoyon etishdi. Nima bo‘lganda ham, kishi o‘zi tahsil olgan bilim dargohiga oradan ancha yillar o‘tgandan so‘ng qayta qadam bossa, bolalikning rangin xotiralari uning yuragini jumbushga keltirarkan. Menga tahsil bergan ustozlarning olam-olam taassurotlari bilan Toshkentga qaytdim...

AXTAMQULI

Ustoz haqida so'z
Ko'rish
USTOZLARGA HAVAS QILGANMAN,

– deydi Toshkent viloyati, O‘rta Chirchiq tumanidagi 16-umumta’lim maktabi muallimasi, O‘zbekiston Respublikasi xalq o‘qituvchisi Huri SOLIYEVA.

Maktabga ilk bor qadam qo‘yganimda birinchi ustozim Dilbar opa Sulaymonova meni mehr bilan kutib olganlari esimda. Ular o‘tgan har bir dars meni sehrli olamga yetaklar edi. Maktabdan uyga qaytgach, o‘zim ham singillarimga dars o‘ta boshlardim. Onamga esa «Katta bo‘lsam, albatta, Dilbar opadek bo‘laman», derdim. 3-sinfda o‘qiyotganimda Malohat opa Yunusova bizga ustozlik qila boshladi. Ularning kiyinishlari, o‘zlarini tutishlariga juda-juda havasim kelardi. Ulg‘aygach, bolalik orzularim ushalib, besh opa-singil o‘qituvchilik kasbini egalladik. Oliygohni tamomlagach, o‘zim o‘qigan O‘rta Chirchiq tumanidagi 16-umumta’lim maktabiga ishga keldim. Mana, o‘ttiz yildan buyon ushbu ta’lim dargohida mehnat qilmoqdaman. Bu kasbni egallashimda ota-onamning xizmatlari beqiyos, albatta. Shukurki, kasbim orqali e’zoz va ehtirom topdim. 2007-yil «Xalq ta’limi a’lochisi» ko‘krak nishoni, 2010-yil «Shuhrat» medali, 2016-yil «O‘zbekiston Respublikasi xalq o‘qituvchisi» unvonlari bilan taqdirlandim. Har yili 1­oktabr – Ustoz va murabbiylar kuni men uchun qo‘shaloq bayramga aylanadi. Shu kuni tug‘ilgan kunimni ham nishonlar ekanman, taqdirimga azaldan ushbu sharafli kasb bitilganga o‘xshaydi. Bugun ushbu dil so‘zlarimni qadrdon gazetamga yozar ekanman, bolalik yillarim bilan bog‘liq yana ayrim xotiralar yodimga tushdi. U vaqtlari hozirgi «Tong yulduzi» gazetasiga muntazam obuna bo‘lardim. Bu nashr orqali tengdoshlarim hayoti va ijodiy ishlari bilan yaqindan tanishib borardim. Hatto 6-sinfda o‘qib yurgan kezlarim buxorolik bir qiz bilan tanishib, xatlar yozganim hali-hali esimda. Hozirda o‘qituvchilarga ko‘rsatilayotgan ehtirom va yaratilayotgan sharoitlarni ko‘rib, yanada g‘ayrat bilan mehnat qilging keladi. Qani endi bolalik yillar ortga qaytsa-yu, hammasini boshdan boshlab, yana uzoq yillar ustozlik qilsam...

Ko'rish
USTOZNI XOTIRLAB...

Men O‘zbekiston Qahramoni, adabiyotshunos olim Ozod Sharafiddinovni sermazmun suhbatlarini tinglash baxtiga musharraf bo‘lmaganman. Ammo adabiyotimiz darg‘alaridan sanalgan olimning hayoti, ibratli umr yo‘li haqida taniqli zamondoshlari xotiralarini tinglashga musharraf bo‘layapman.

Ilk bor adib ijodi bilan tanishuvim adabiyot darsligimizdagi «O‘lsam ayrilmasman quchoqlaringdan» degan risolasi bo‘ldi. Undagi Vatanni sevishdek oliy baxtni biz o‘quvchilar shuuriga singdirishga yo‘naltirilgan falsafiy mulohazalar, Vatanning har bir qarich tuprog‘ini e’zozlash haqida avlodlarga o‘rnak bo‘larli fikrlari har bir kitobxonni vatanparvarlikka undashiga inonganman. Ushbu asar ustoz nomini o‘zim uchun kashf etishimga sababchi bo‘lgan. Shu bois, adibning hayoti va ijodi bilan yaqindan qiziqa boshladim. Bilishimcha, domlaning yoshlik yillarida sevib o‘qigan asarlaridan biri Mark Tvenning «Tom Soyerning boshidan kechirganlari» romani bo‘lgan ekan. Ba’zi xotiralarga ko‘ra domla Tomga o‘xshashni orzu qilib, uning xatti-harakatlariga taqlid ham qilgan ekanlar. Ozod Sharafiddinov kitobni shunday o‘qimas, undagi har bir so‘zidan ma’no topishga, undagi ma’nolarni uqishga intilar ekan. Ularning tarjimonlik san’atlariga ham qoyil qolmaslikning iloji yo‘q. Bir gal tish og‘rig‘i domlani bezovta qilsa ham Frans Kafkaning asarini tarjima qilavergan ekanlar. Kuni kecha «Kitobxon shou»ning saralash bosqichida qatnashdim. Shunda biz kitobxonlarga Lev Tolstoyning «Tavba va tazarru» romanini o‘zbek tiliga kim tarjima qilgan, deyilgan savol berildi. Kimdir Ibrohim G‘afurov dedi, yana kimdir Ozod Sharafiddinov. Lekin hakamlar hay’ati negadir javobdan qoniqmay, menga yuzlanishdi. Men Ozod Sharafiddinov degan javob to‘g‘ri, biroq domla asarni «Iqrornoma» deb tarjima qilganlar dedim. Hakamlar javobni shunday to‘liq berish kerakligini ta’kidlashdi. Domla qaysi bir viloyatga borsa, qaysi bir davlatga borsa qo‘ni-qo‘njini to‘ldirib kitob xarid qilarkanlar. Shu bois, o‘limlari oldidan mening xazinam kitoblarimni ko‘z qorachig‘idek asranglar, deb vasiyat qilgan ekanlar. Aziz o‘quvchi! Biz xalqimiz qalbidan joy olgan umrining oxirigacha ijod qilishdan zavqlangan, tanasidagi og‘riqlarga jasorat bilan qarshi tura olgan sevimli yozuvchimiz Ozod Sharafiddinov haqida ozgina so‘z yuritdik. Siz qaysi adiblarning ibratli hayot yo‘llari haqida eshitganlaringiz bor? Bu haqda, albatta, «Tong yulduzi»ga yozib yuboring.

Ibrohim RIXSIBOYEV, poytaxtimizning Olmazor tumanidagi 1-umumta’lim maktabi o‘quvchisi